Posts Tagged ‘boas prácticas’

Dalle tempo ao neno

Deixamos aquí un artigo de opinión de José Manuel Vázquez López, do Departamento de Orientación do CEIP Ramón Artaza (Muros) publicado no último número da revista EDUGA (nº 64) no que fala da importancia de dedicarlles tempo aos nenos. O tempo familiar sería máis favorecedor para o neno ou a nena se fose un tempo activo e de calidade. Dende esta óptica, fala do traballo que neste sentido viña realizando Preescolar na Casa.

O comportamento do neno na escola dependerá, sobre todo, do estilo educativo e do tempo dedicado polos pais no fogar. Estes son conceptos fortemente vinculados porque o alumnado é o reflexo da duración e do tipo de educación familiar, e inflúe máis nel a falta destes, analogamente ao pensamento de  Nietzsche cando afirmaba: “En nuestra vida influyen no solo las cosas que nos pasan, sino también, y acaso más, las que no nos pasan” (Nietzsche, 1887). Non obstante, o adulto pode influír máis no neno deixando de ofrecerlle experiencias.

Desde un punto de vista psicolóxico, toda experiencia levada a cabo con prudencia vén asociada a unha aprendizaxe nova ou acumulativa. Polo tanto, cos cativos cómpre acompañamentos activos vinculados a novos coñecementos. Os nenos necesitan a atención dos seus pais tanto coma o sustento alimenticio diario. A súa falta será expresada polo cativo con comportamentos anómalos ou sen eles. Este feito por imperativos vitais reflíctese na escola e na vida diaria. Cada impresión ten unha expresión ou debería tela. O propio ser busca as maneiras de liberar as experiencias,  baséase nisto a importancia da escoita das vivencias escolares. Deste xeito, a escola complementa o labor principal feito polos pais.

Este factor é unha das claves para a transformación e o desenvolvemento comunitario (Ferradás, 2004, páx.15). Se entendemos a conciliación familiar como un tempo activo, un simple paseo pode ser un momento educativo fantástico cheo de preguntas e respostas. A comunicación activa será, polo tanto, un factor básico: charla sobre a paisaxe, o clima, as razóns, lecturas etc. De feito, importa tanto a calidade de tempo coma a súa cantidade. Centrémonos na cantidade. O tempo é un factor normativo, por moi bos momentos que compartamos co cativo, é importante unha certa duración, sobre todo cando os conceptos que queremos transmitir son atmosféricos e se trasladan por imitación, falamos de ensinar estados de ánimo –a paciencia, a constancia, a tranquilidade, o silencio ou a atención–.

No desaparecido programa Preescolar na Casa dicíase: “O neno aprende máis polo que ve ca polo que se lle di”. Podemos dicir que a educación é a chave para que as familias alcancen a cultura e o saber. Son moitos os feitos  que inciden nesta transformación social. O primeiro sería a aceptación de que os primeiros anos de vida das persoas son fundamentais para estas. O segundo sería a concienciación, acompañado da vontade de dedicarlle máis tempo á educación familiar. Este é un ben necesario para o desenvolvemento comunitario e a transformación da sociedade. Toda carencia educativa vén acompañada dunha posterior desigualdade ou diferenza de capacidades para o descubrimento de verdades.

Os nenos que temos son o froito da suma de todos os estímulos que recibe: medios de comunicación, veciños, compañeiros, familiares… Neste sentido, é fundamental seleccionalos mentres eles non son capaces de facelo pola falta de actitude crítica. Falamos dunha necesaria dieta de estímulos na “sociedade da sobreinformación”. Porque despois moitos deles non se responsabilizarán da imaxe que ofrecen nin dos prexuízos que lle poden causar ao neno, como frecuentemente pasa cos medios de comunicación. É mais, en ocasións a escola parece asumir toda a carga educativa e a responsabilidade, mentres que os titores legais se escudan na falta de tempo, dicindo habitualmente: “É que andamos ás présas”. A exclusividade educadora da escola é un concepto de antano xa superado? (Este asunto foi tratado pola organización Preescolar na Casa, fundada polo “cura da bicicleta”, Antonio Gandoy.)

Analicemos as principais causas da perda da conciliación familiar: o horario laboral, as novas tecnoloxías, a multiplicación da vida social, o ocio… Estas son algunhas das razóns da perda de momentos de exclusividade cos Read the rest of this entry »

A infancia como un suxeito de dereito

No ano 1959 proclámase polas Nacións Unidas a Declaración dos dereitos do neno unha declaración de principios que tiña forza moral pero non xurídica.  Trinta anos despois, no 1989 -20 de novembro- as Nacións Unidas aproban a Convención sobre os Dereitos do Neno, un texto xurídico vinculante, un texto que obriga ós Estados a adecuar as súas leis, os seus regulamentos.

Dicir que a infancia é un suxeito de dereito quere dicir que cada neno, cada nena, vale polo que é aquí e agora, independientemente da súa idade, que vale polo é e non polo que será.

Dicir que cada neno, cada nena, “vale polo que é e non polo que será” significa atendelo e entendelo no seu  “aquí e agora”.

Ese atender e entender no seu “aquí e agora” significa observar as súas tendencias e intereses para coñecer as súas necesidades e poder atendelas.

A necesidade de tocar, de coller “algo” nas mans obríganos a poñer ó seu alcance obxectos que poida agarrar, soltar, …; obxectos diferentes como  unhas castañas, unhas noces que colle e solta ó seu antollo e que poden servir para ir metendo nun tarro de boca ancha ou nun caixiña calquera, … Obxectos que están pola casa, que despertan o seu interese e que non representan nengún perigo, poden ser e son facilitadores de que o neno, a nena, sexan axentes do seu propio desenvolvemento. Cómpre ter moi en conta que “as estruturas do pensamento confórmanse pola acción”. É unha necesidade vital moverse, tocar, explorar, experimentar, tomar a iniciativa, … e temos que entender que “nada hai no entendemento que non teña pasado antes polos sentidos”.

As necesidades e os intereses van mudando coa idade e por iso cómpre estar atentos, observar, para mellor atender e entender.

Non temos que procurar que o neno ou a nena aprenda tal ou cal cousa porque tén que ir á escola. Temos que procurar que a aprenda porque está no momento de aprendela, porque pode aprendela, e nós facilitamos que así sexa. Apréndese aquilo que desperta o noso interese, por iso, “mentras dura o interese por unha cousa é o mellor momento de aprendela”. E isto serve para tódalas idades.

Dicir que a infancia é un suxeito de dereito quere tamén dicir que cada neno, cada nena, tén dereito a ter responsabilidades e a ter deberes, e non se lle dan. E isto tamén  é unha obriga nosa con respecto ós nenos e ás nenas.

Pensemos que canto máis valia un neno/a por sí mesmo/a, máis valerá no futuro. Para que iso sexa así, hai que tratalos con naturalidade, saber escoitar, deixarlles falar, estar ó seu lado e tratalos con respecto porque o neno que vive respectado, aprende a respectar.

E acompañémolos no seu proceso de aprender, valorando os seus éxitos  e sen dar importancia ós seus fracasos. Valorar os éxitos é o mellor camiño para que medre o interese por aprender. A fin de contas, a quen non quere aprender non hai mestre que lle ensine.

Marisol Fernández Rocha

Preescolar na Casa

A situación de Preescolar na Casa en Cuadernos de Pedagogía

A prestixiosa revista educativa Cuadernos de Pedagogía faise eco no número deste mes (pica aquí para ver o artigo que Cuadernos de Pedagogía publica no número de xaneiro sobre Preescolar na Casa) da delicada situación pola que está a pasar a Fundación. Compartimos a reflexión desta revista sobre estes duros momentos que están a pasar os servizos educativos:

“La Generalitat de Catalunya aplaza indefinidamente el pago de 112 millones para las escuelas infantiles (“escoles bressol” en catalán, pero que no guarderías como las denominan muchos medios de comunicación). Este curso, además, la Administración autonómica pasó de pagar 1800 euros por curso y alumno a abonar 1600 euros, un 11% menos. Ello afecta a las arcas de los distintos municipios -estos centros los financian la Generalitat, los Ayuntamientos- y a las cuotas que tienen que pagar las familias. Estas han experimentado una subida de más de 50 euros y la Diputación de Barcelona ha comentado que las escuelas infantiles se podrían encarecer hasta un 40%. Los recortes también contribuyen a frenar las construcciones escolares previstas.
Por otro lado, la red de “escoles bressol” municipales de Barcelona está en peligro, pues el nuevo ayuntamiento mantiene que no es sostenible y se plantea privatizar su gestión. Un duro golpe a un modelo público de reconocida calidad educativa con el riesgo de que las escuelas infantiles se conviertan en guarderías -ahora sí-, en un mero servicio de parking. Otras iniciativas de atención a la infancia, de igual calidad educativa, están siendo sido desmanteladas, como es el caso de Preescolar na Casa en Galicia

Preescolar na Casa no Encontro do CEESGA

O pasado sábado 17 de  decembro, Preescolar na Casa estivo presente no Espazo de encontro: “Miradas educativas na intervención con infancia en dificultade social” que organizou o Colexio de Educadoras e Educadores Sociais de Galicia (CEESGA). Esta presenza materializouse en tres aspectos:

- Asistencia ao Encontro.

- Reivindicación da necesidade da súa continuidade, realizada na inauguración por parte da Presidenta do Ceesg e avalada co aplauso de todo o público.

- Xustificación da importancia da súa labor a través de toda a intervención do relator Jaume Funes Artiaga (psicólogo, educador e xornalista, defensor dos dereitos da infancia en Cataluña entre os anos 2004 e 2006, autor -entre outros- do libro El lugar de la infancia, publicado na editorial Graó), quen sen referirse expresamente a Preescolar na Casa, repasou os criterios para ocuparse da infancia (0-18 anos) que evocaban claramente a actuación que desde esta Fundación se realiza.

A súa argumentación baseouse en:

1. A situación actual da atención á infancia:

a) O principio de seguir “o interese superior do menor”, é moi ambiguo e normalmente téñense en conta outros intereses antes que os dos nenos.

b) A inexistencia de políticas específicas da infancia, xa que en xeral están diluídas noutras políticas máis amplas: familia, servizos sociais,…o que evidencia a escasa promoción real dos dereitos dos nenos e das nenas e das súas necesidades. En época de crise, de poucos recursos a tendencia é reducir en primeiro lugar os recursos para a atención á infancia, xa que custa evidenciar que é algo non prescindible porque pode previr moitos Read the rest of this entry »

Preescolar na Casa e o seu impacto na sociedade rural galega

O Colexio de Educadoras e Educadores Sociais de Galicia (CEESG) solidarízase con Preescolar na Casa. Un apoio máis dos moitos que fan que nos emocionemos vendo que o noso traballo non vai desencamiñado. Agradecemos fondamente este apoio:

“Para as educadoras familiares que comezamos a traballar nos Servizos Sociais dos concellos rurais de Galicia á finais dos anos 90 foi un impacto coñecer o programa Preescolar na Casa, sobre todo para aquelas educadoras que proviñamos de medios urbanos e nunca houberamos imaxinado o que significaba traballar en intervención familiar e socioeducativa no medio rural: facer quilómetros por carreteras de montaña para chegar os lugares dos domicilios ou centros sociais, xeralmente con condicións climatolóxicas pouco favorables, habilitar os lugares dispoñibles para o traballo comunitario, mobilizar o tecido educativo, sanitario, político e social para difundir o traballo preventivo e a necesidade de crear redes e grupos de familias interesadas na educación e nas relacións de parentalidade positiva, etc. Todo isto e moito máis o viñan facendo as persoas educadoras de Preescolar na Casa que se desplazaban todos os días polas catro provincias galegas para crear espazos de encontro entre as familias, favorecer e educar nas relacións cos fillos/as ou netos/as, en fin promover nos pais, nais, avós e avoas a función educadora da familia e potenciar a importancia das redes sociais.

A importancia do programa Preescolar na Casa baséase nese acercamento do persoal educativo aos lugares máis illados da nosa xeografía e no traballo que fan potenciando a labor educativa das familias, por iso as súas funcións non se solapan coas das escolas infantís, nin coas das ludotecas, nin con calquera outro que se nos ocurra.

Preescolar Na Casa é único, é pioneiro e é necesario. Se é un referente en Europa como exemplo de intervención socioeducativa no medio familiar, se é copiado noutras comunidades e valorado polas persoas expertas na materia, Por que as políticas públicas no poder en Galicia non lle fan o merecido recoñecemento?”

(Comunicado do CEESG de apoio a Preescolar na Casa)

A túa experiencia crea escola

Preséntase a campaña de movilización ciudadana sobre Educación, “Tu experiencia crea escuela”. Trátase dunha iniciativa promovida pola Plataforma da Infancia coa colaboración da Dirección Xeral das Familias e da Infancia do Ministerio de Sanidade, Política Social e Igualdade. Neste enlace tedes máis información.

Grazas, Preescolar na Casa

Nestes tempos de incertezas, son moitas as mostras de apoio que estamos a recibir. Reproducimos aquí unha carta na que unha nai participante nos Espazos das Familias da Fundación Preescolar na Casa fai público o seu apoio e o seu agradecemento ao traballo que dende esta Fundación se viña a desenvolver ata o de agora. Grazas, Vanesa:

Escríbovos esta carta para amosar o meu agradecemento polo labor que estades a facer coas clases postparto; que ofrecedes a tantas mulleres que coma eu (primeiriza) se atopan, tras un parto cun bebé nos brazos inundadas de tantas dúbidas e emocións contraditorias. Poñedes a nosa disposición un espazo no que somos libres de poder expresar todas esas emocións que nos desbordan e tantas dúbidas que nos atormentan e nos fan débiles ante a presión familiar e social. Un espazo no que chorar, rir, cantar ou bailar, todo é posible. Nel podemos coñecer a outras nais na nosa mesma situación e compartir, sobre todo, experiencias e coñecementos.

Grazas a vos coñecín a Carlos González, Laura Gutman e outros moitos autores que me teñen axudado na miña travesía como nai, cun mellor coñecemento das necesidades da miña filla. Pero non só iso, senón que ademais, e o máis importante é que formamos un grupo de nais que quedamos e nos apoiamos máis aló das clases, como diría Laura Gutman, unha tribo que se axuda para coidar xuntos aos nosos fillos.

Tamén quero agradecer á monitora que nos guiou durante dous anos e que é unha parte importante do grupo. Para min é unha sorte poder contar cunha persoa que nos abre novos camiños e que sempre está disposta a atender as nosas peticións; pero, sobre todo, escoitar con respecto e cariño as nosas preocupacións, abrindo novas ventás polas que mirar un día mellor. Grazas, Isa.

É unha responsabilidade tan grande ser nai que é necesario que o voso labor continúe e se expanda porque así o día de mañá seremos todos mellores persoas, máis respectuosas e máis responsables dos nosos actos.

Por todo, grazas outra vez.

Con todo o meu cariño, un saúdo.

Vanesa (nai participante nun Espazo das Familias de Preescolar na Casa en Redondela)

PREESCOLAR NA CASA, un referente da PARENTALIDADE

Estanse a celebrar en Madrid as III Xornadas de Parentalidade Positiva, organizadas polo Ministerio de Sanidad y Política Social

O catedrático de Psicoloxía Evolutiva e da Educación da Universidade de Sevilla, Jesús Palacios, inaugura estas xornadas presentando o proxecto APEGO: promoción da parentalidade positiva no Sistema Andaluz de Salud, proxecto cos mesmos obxectivos que o servizo que Preescolar na Casa leva ofrecendo desde hai uns anos a nais xestantes en colaboracións coas matronas, BO COMEZO.

A raíz dunha pregunta de Sara Paz,  identificándose como membro do equipo de Preescolar na Casa, Jesús Palacios comenta: “que alegría escoitar a alguén de Preescolar na Casa, un REFERENTE DESDE HAI MOITOS ANOS para todos os que traballan e investigan na infancia e na familia. Un pioneiro no tema da parentalidade”.

Díse que ninguén é profeta na súa terra.  Preescolar na Casa está experimentado en carne propia este dito.  Alí onde é coñecida a traxectoria educativa e reinvindicadora da importancia do papel educativo de pais e nais na crianza dos seus fillos, é recoñecida e admirada por ter sido tan constante e firme nas súas conviccións, por ter sido un modelo de actuación.

Recoñecida, por ter interpretado con sabedoría as necesidades latentes das familias, da sociedade, deseñando diferentes actuacións para elas sempre coa idea de que a ser nai, a ser pai, se aprende mesmo desde que deciden selo. Admirada, por ter iniciado un camiño cando era pouco común traballar coa familia en termos educativos, cando este traballo era pouco entendido socialmente.

Agora que leis, recomendacións políticas, investigadores, traballadores polo ben da infancia, polo ben das sociedade, poñen en marcha servizos que promoven o exercicio positivo da parentalidade, en Galicia déixase morrer o único servizo que o leva facendo desde hai tanto e que serviu de inspiración a outros en España e fóra dela.

Mentres sociedades máis desenvolvidas abren ventás á Cultura da Infancia,  en Galicia, onde os nenos e as nenas son un ben escaso, péchanse as portas.

A Preescolar na Casa sempre lle quedará a satisfacción de ter aberto un camiño, ao que o resto do mundo se está incorporando en beneficio dos seus cidadáns. Quedaralle a satisfacción de ter contribuído a xerar unha cultura da infancia, de ter contribuído a que a necesidade de formarse para exercer de pais e de nais, estea na axenda europea.

Preescolar na Casa imparte cursos de formación para persoal de escolas infantís

“Atención á diversidade: comunicación coas familias” e “Aproveitamento dos recursos: estratexias e destrezas para a construción de material didáctico para o 0-3″, son os cursos que persoal da Fundación Preescolar na Casa impartirá dentro do Plan de Formación continua dos profesionais das escolas infantís 0-3. Desenvolveranse neste último trimestre do ano en distintos puntos de Galicia e están organizados polo Consorcio Galego de Servizos de Igualdade e Benestar.

Preescolar na Casa en Praga: alternativas ao despoboamento, envellecemento e transformacións rexionais

Este martes 28 de xuño Preescolar na Casa presentarase en Praga no marco

Illamento (PnC)

Illamento (PnC)

da conferencia “Cambio Demográfico en Europa. Solucións para a educación, aprendizaxe permanente e mercado de traballo”.  A nosa compañeira Celia Armesto será quen se encargue de facer esta presentación nunha mesa na que se expoñerán experiencias doutras rexións da Unión Europea.

O programa de Preescolar na Casa forma parte deste panel de experiencias despois de pasar un proceso de selección en Wroclaw, Polonia. Daquela foi a experiencia mellor valorada das 30 presentadas.

A conferencia intégrase no Proxecto DART (Despoboamento, Envellecemento e Transformación Rexional), que busca deseñar unha estratexia que mellore a efectividade das políticas de desenvolvemento rexional. Con este obxectivo identifícanse e analízanse prácticas que se desenvolven en rexións europeas afectadas por estas problemáticas. O traballo organízase en tres grupos: educación e formación ao longo da vida (no que participa Preescolar na Casa), atención sanitaria e economía. As conclusións que deriven deste intercambio de experiencias nestes tres ámbitos coñeceranse en 2012.

Preescolar na Casa
En Revistas Educativas
Arquivos:
Translator
Galician flagItalian flagPortuguese flagEnglish flagGerman flagFrench flagSpanish flagCatalan flag